Karşılaştırmalı Tarih ve Toplum Çalışmaları, Tezsiz Yüksek Lisans programı 1 yıllık tezsiz bir programdır ve 10 ders ve 30 krediden ve dönem projesi dersinden oluşur. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Öğrenci, dönem projesinin alındığı yarıyılda dönem projesine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır.
Güz Dönemi Bahar Dönemi
CSHS 504 CSHS 502 CSHS 570 CSHS 503 Seçmeli Ders CSHS 571 Seçmeli Ders Seçmeli Ders Seçmeli Ders Seçmeli Ders Proje Dersi
Zorunlu Dersler:
CSHS 504 Tarihsel Sosyoloji Sosyal bilimlerde pek çok önemli teorik sorunun potansiyel cevap ve çözümlerinin tarih ve sosyolojinin kesişim noktasında yattığından hareketle yola çıkan bu ders; zamanın insan hareketleri, sosyal yapılar ve sosyal hayat üzerindeki etkisinin niteliğini ve önemini irdeler. Bu amaçla Tarihsel Sosyoloji alanındaki temel teorik ve yöntemsel tartışmaları ve katkıları inceler. CSHS 502 Araştırma Yöntemleri ve Tasarımı Tarih araştırmalarında ve sosyal bilimlerde kullanılan temel araştırma yöntemlerini ele alır. Modüler olarak tasarlanan bu derste öğrenciler ilk önce sosyal bilimler felsefesi ve niceliksel yöntemlerle tanıştırılır. Daha sonra, tarihsel, sosyolojik ve karşılaştırmalı metotlar ele alınır ve arşiv araştırması, sözlü tarih, etnoğrafi, mülakat teknikleri, doküman analizi gibi yöntemler incelenir. Ders; öğrenilen bu yöntemler ışığında ayrıca, araştırma tasarımının (araştırma önerisi yazımı, hipotez oluşturma, araştırma sorularının operasyonelleştirilmesi, anket ve mülakat formu tasarımı ve veri toplama gibi) çeşitli aşamalarında öğrencilere rehberlik eder. CSHS 503 Sosyal Teori Sosyal teori alanındaki belli başlı temaları ve düşünürleri ele alır. Sosyoloji teorisinin klasik temellerini oluşturan Marx, Weber ve Durkheim’in eserlerini yakından inceler. Ayrıca, Gramsci, Bourdieu ve Foucault gibi yirminci yüzyılın önemli düşünürlerine odaklanır ve klasik teoriye yönelik post-sömürgeci ve feminist itirazları inceler. CSHS 570 Uygulamalı Araştırma I Bu dersin temel amacı, öğrencilerin bir araştırma önerisi hazırlamalarını sağlamaktır. Bu bağlamda öğrenciye araştırma konusunu ve sorusunu belirlemek, ilgili literatürü taramasını yapmak ve kullanacağı yöntem ve teknikleri seçmek konularında eğitim verilir. CSHS 571 Uygulamalı Araştırma II Öğrenciler güz döneminde hazırladıkları araştırma önerisi çerçevesinde, projelerini yapıp, sözlü ve yazılı olarak sunarlar.
Seçmeli Dersler:
CSHS 506 Türkiye’de Devlet ve Toplum I Cumhuriyet Dönemine kadarki Osmanlı İmparatorluğu döneminin sosyal, siyasi ve ekonomik tarihini inceler. 19. yüzyıl boyunca ve 20. yüzyıl başındaki değişim ve dönüşümleri bölgesel bir bakış açısı ve imparatorlukların miraslarını da göz önüne alarak irdeler. CSHS 511 Sosyal Tabakalaşma Sosyal tabakalaşma konusunda başlıca teorik ve kavramsal tartışmaları inceler. Sınıf, ırk, etnisite, cinsiyet gibi sosyal tabakalaşma ve eşitsizliklerin temel boyutlarını tarihsel, küresel ve karşılaştırmalı bir perspektiften irdeler. CSHS 516 Milletler ve Milliyetçilik Millet, milliyet, milliyetçilik ve ulus-devlet kavramlarını, milliyetçiliğin ne şekillerde tahayyül edildiğini, gündelik yaşamdaki farklı tezahürlerini ve pratiklerini ve bu konulardaki temel teorik ve sosyal bilimsel yaklaşımları inceler. CSHS 517 Osmanlı Devleti ve Toplumu Osmanlı devleti, kurumları ve kültürünün, özellikle 19. yüzyılda devlet ve toplumsal gruplar arasındaki ilişkilere odaklanarak incelenmesi. Klasik Dönem’den Osmanlı İmparatorluğu’nun sonuna kadar toplumsal değişimin evrimi, yerel milliyetçiliklerin yükselişi, Osmanlı imparatorluk rejimi ile ulus-devletlerarasındaki devamlılıklar ve kopuşlar. CSHS 521 Orta Doğu Hakkında Karşılaştırmalı Yaklaşımlar 19. yüzyıldan itibaren Orta Doğu’da siyasi sistemlerin oluşumunu ve gelişimini inceler. Ayrıca, imparatorlukların yıkılması, ulus-devletlerin kurulması ve bu devletlerin dış politikaları gibi toplumsal ve siyasi süreçleri inceler. CSHS 524 Karşılaştırmalı Devletçi Politikalar Balkanlar ve Sovyetler Birliği dâhil olmak üzere Doğu Avrupa ülkelerindeki devletçi politikaları, Türkiye’yle karşılaştırmalı olarak inceler. 20. yüzyılda bu ülkelerde uygulanan farklı ekonomik politikaları ele alır. Devletçi politikaların bu toplumlarda yaşanan siyasi dönüşümler üzerindeki etkisini inceler. CSHS 533: Bilim, Teknoloji ve Toplum Bilim ve teknoloji üzerindeki çalışmaların temel kavram ve tartışmalarına giriş niteliğindedir. Toplumsal ve beşeri bilimler kaynaklı disiplinler arası yapıdaki ders bilim ve teknolojinin toplumu, toplumun da bilim ve teknolojiyi karşılıklı olarak şekillendirmesi konuları üzerine eğilmektedir. Dersin içeriği etrafında sorulacak temel sorular felsefi (ilim ve teknolojiyi nasıl tanımlayabiliriz?), sosyolojik (bilim ve teknoloji, toplumsal cinsiyet ve ırk gibi kavramlarla nasıl bir ilişki içindedir?), tarihsel (bilim ve teknolojinin tarihsel gelişimi bugünkü durumlarını nasıl etkiler? Geçmişteki tartışmaların önemi nedir?) ve politik (iktidar, bilim ve teknolojinin pratiğini nasıl etkiler? Bilim ve teknoloji demokratik olarak nasıl kontrol edilmelidir?) olacaktır. CSHS 538 Toplumsal ve Siyasi Hareketler Toplumsal hareketler ve kitlesel eylem alanlarındaki çalışmalara ışık tutan teorik yaklaşımları, kavramsal sorunları ve ampirik araştırmaları irdeler. Toplumsal hareketlere bireylerin ve kitlelerin katılımını ve kitlesel eylemlerin toplumsal ve siyasi bağlamını inceler. CSHS 551 Göç ve Nüfus Hareketleri Göç ve nüfus hareketleri konularındaki sosyal bilim yazınlarını inceler. Uluslararası göç, uluslar-ötesi göç, diaspora oluşumu, mülteci hareketleri ve ülke içinde yerinden edilme konusundaki teorik yaklaşımları ve ampirik araştırmaları ele alır. CSHS 565 Kültür ve Toplum Tarihi Üzerine Araştırmalar Kültür ve toplum araştırmaları konusundaki belli başlı tarih yazımı yaklaşımlarını ele alır. Bu alandaki dönüm noktaları üzerinde durur ve tarihçilere ışık tutan metodolojik, teorik ve ideolojik çerçeveleri inceler. Tarihsel gelişimi üzerinde durulacak konulardan bazıları şunlardır: Kent yaşamı, popüler kültür ve toplumsal denetim, okuma alışkanlıkları, dini inançlar ve toplumsal cinsiyet ilişkileri.